Mysli majace wazne konsekwencje...
...zawsze sa proste.
Cale moje rozmyslania mozna podsumowac tymi slowy:
Odkad zepsuci ludzie lacza sie...
...by razem tworzyc sile...
...uczciwi ludzie musza robic to samo.
To jest proste.
LEW TOLSTOJ - WOJNA I POKOJ ANDRZEJ BOLKONSKI
ST. PETERSBURG. 1805
Znana powszechnie Anna Pawlowna Scherer,
dama dworu i zaufana cesarzowej Marii Fiedorownej,
wydawala w swoim domu przyjecia,
do ktorych organizowania miala szczegolny dar.
Dzis wieczorem, Anna Pawlowna "traktowala" swoich gosci
francuskim arystokrata, wicehrabia de Mortemart,
ktory emigrowal do Rosji z powodu tego Antychrysta - Napoleona Buonaparte.
Egzekucja Ksiecia Enghien byla koniecznoscia panstwowa.
Napoleon jest wspanialy, a Rewolucja byla wielka rzecza...
Przepraszam, moj drogi Vicomte,
ale to nieszczesliwe soiree u Ambasadora
pozbawia mnie przyjemnosci wysluchania was.
Zasmuca mnie, ze musze opuscic to cudowne przyjecie.
Salon Anny Pawlowny gromadzil
"caly kwiat inteligencji petersburskiej",
jak sama okreslila to Anna Pawlowna.
To tutaj, w czasie tych soiree,
najlepiej mozna bylo zmierzyc polityczna temperature
wyzszych sfer w stolicy, najblizszych Dworu.
Wie pan, maz mnie opuszcza... Idzie na smierc.
Prosze mi powiedziec,po co ta szkaradna wojna?
Ksiaze wybiera sie na wojne?
General Kutuzov zechcial mnie przyjac na adiutanta.
- A Liza, panska zona? - Pojedzie na wies.
Czy to nie grzech poznawiac nas towarzystwa czarujacej malzonki ksiecia.
Nie rozumiem, stanowczo nie rozumiem dlaczego mezczyznie nie moga zyc bez wojny?
Dlaczego my, kobiety, niczego nie chcemy.
Niczego nam nie potrzeba.
Co zrobiliscie z Mile Scherer? Teraz bedzie naprawde chora.
Ten ksiadz to bardzo interesujacy czlowiek, ale pojmuje sprawe nie tak jak trzeba.
Wieczysty pokoj jest mozliwy,
ale, nie potrafie tego wypowiedziec,
tylko ze nie przez rownowage polityczna.
Nie mozna wszedzie i wszystkim mowic tego, co tylko myslisz.
No coz, zdecydowales sie wreszcie? Czym zostaniesz - kawalergardem czy dyplomata?
Prosze sobie wyobrazic, ze ciagle nie wiem. Nie podoba mi sie ani to, ani tamto.
On chyba musi byc masonem.
To wszystko banialuki. Byles w gwardii konnej?
Nie,nie bylem, ale przyszlo mi cos do glowy, co chcialem ksieciu powiedziec.
Teraz jest wojna przeciw Napoleonowi.
Gdyby to byla wojna o wolnosc, zrozumialbym.
Pierwszy bym wstapil do wojska,
ale pomagac Anglii i Austrii przeciw najwiekszemu czlowiekowi swiata
to niedobrze.
Gdyby wszyscy wojowali tylko zgodnie z przekonaniami, toby wojen nie bylo.
I to byloby piekne!
Mozliwe, ale tak nigdy nie bedzie.
No, a dlaczego ksiaze idzie na wojne?
Dlaczego?
Nie wiem.
Tak trzeba.
Poza tym ide...
Ide dlatego, ze to zycie,ktore tutaj prowadze, to zycie nie dla mnie.
Mysle czesto, dlaczego Annette nie wyszla za maz.
Jacyscie wy wszyscy glupi, panowie, zeszcie sie z nia nie ozenili.
wybaczcie mi, ale calkiem nie rozumiecie sie na kobietach.
- Ale z pana dysputant, M. Pierre. - Z mezem pani tez ciagle dysputuje.
Nie rozumiem, dlaczego chce isc na wojne.
Kiedy ksiaze jedzie?
Dzisiaj, kiedy pomyslalam, ze trzeba zerwac te wszystkie cenne stosunki...
A zreszta,ty wiesz, Andre...
Czegoz, ty sie boisz Liso? Nie moge zrozumiec.
Wszyscy mezczyzni sa egoistami.
Dla swoich kaprysow, Bog wie czemu, opuszcza mnie, zamyka sama na wsi.
Z ojcem i siostra, nie zapominaj.
Sama bez mych przyjaciol! I chce bym sie nie bala?
A przeciez nie zrozumialem, czego sie boisz.
Twoj lekarz kaze ci wczesniej klasc sie spac.Polozylabys sie.
Co mnie obchodzi, ze jest tutaj mosieur Pierre.
Andre, juz dawno ci chcialam powiedziec:
Dlaczegos sie tak zmienil dla mnie? Co ci zrobilam?
Odjezdzasz do wojska, nie zal ci mnie?
Traktujesz mnie jak chora albo jak dziecko.
Czys taki byl pol roku temu?
Prosze Cie, przestan!
Ksiezno, prosze sie uspokoic. wszystko to sie pani wydaje,
upewniam pania, ze...
sam doswiadczylem...dlaczego... dlatego ze....
Przepraszam, obcy tu jest zbedny.
Nie, prosze sie uspokoic.
- Zegnam. - Nie, Pierre, poczekaj.
Ksiezna jest tak dobra, ze nie zechce mnie pozbawic przyjemnosci spedzenia wieczoru z toba.
- Tak, on mysli tylko o sobie! - Lise!
Nigdy nie zen sie, moj drogi, radze ci, nie zen sie dopoty,
dopoki sobie nie powiesz zes zrobil wszystko, cos mogl,
i dopoty az nie przestaniesz kochac kobiety, ktoras wybral,
dopoki jej nie przejrzysz,
inaczej popelnisz blad okrutny i nie do naprawienia.
Zen sie, kiedy juz bedziesz stary, niezdatny do niczego..
Inaczej wszystko, co jest w tobie dobrego i wznioslego przepadnie.
Wszystko rozproszy sie w drobiazgach.
Ty powiadasz, Buonaparte i jego kariera.
Ale kiedy on pracowal, kiedy krok za krokiem zmierzal do celu, byl wolny.
Nie mial nic procz swego celu i - osiagnal go.
A my mamy salony, plotki, bale, proznosc, nicosc.
Oto zaczarowane kolo, z ktorego nie moge sie wydostac.
Po co mowic o mnie.
Mowmy raczej o tobie?
A coz o mnie mowic? Cozem to ja takiego?
Jestem bekartem, bez nazwiska, bez majatku.
Na razie jestem wolny i jest mi dobrze.
Tylko zadna miara nie wiem do czego sie zabrac. Chcialem powaznie naradzic sie z ksieciem.
Jestes mi drogi, dlatego zwlaszcza ze w naszym swiecie ty jeden
jestes zywym czlowiekiem.
Wybieraj, co chcesz, wszystko jedno.
Wszedzie bedziesz na swoim miejscu. Pamietaj tylko
przestan bywac u tych Kuraginow i prowadzic takie zycie.
To do ciebie nie pasuje, te wszystkie hulanki,cale to huzarstwo.
Wiesz co, ksiaze? serio, juz dawno o tym myslalem.
Prowadzac takie zycie, na nic nie moge sie zdecydowac.
Glowa boli, pieniedzy brak. Zapraszal mnie dzisiaj, nie pojade.
Daj mi slowo honoru, ze przestaniesz tam bywac!
Slowo honoru.
Petrusza, moj przyjacielu, podejdz!
Wywalcie wszystko, bo jeszcze pomysla, ze sie trzymam!
Probuj, silaczu!
Czekaj! Kuraghin! Sluchajcie!
100 imperialow, jesli ktos zrobi to samo.
Rozumiecie?
Sluchac!
Panowie, to glupota! Zabije sie na miejscu.
Nie ruszaj, przestraszysz go i zabije sie. No? A wtedy co?
Jesli jeszcze kto bedzie sie do mnie pchal
to go zaraz spuszcze tam!
Pusta!
Panowie! Zrobie to samo!
Kaz dac butelke rumu!
Ot co, nawet zaklad nie potrzebny.
A niechze, a niechze!
Zwariowales, nawet na schodach kreci ci sie w glowie.
A ja wypije, dawaj butelke rumu!
Sluchaj, przyjmuje zaklad, ale zrobimy to jutro.
A teraz pojedziemy zlozyc wizyte aktorkom!
Jedzmy! Bruin jedzie z nami!
Ksiaze Wasilij jest tutaj.
Zdrowie Hrabiego Bezuchowa jest w tak zlym stanie.
Bardzo mi zal biednego hrabiego.
Zdrowie jego jest w tak zlym stanie,
a teraz to zmartwienie z powodu syna moze go zabic!
A co takiego?
Wszyscy trzej wydostali skads niedzwiedzia
wsadzili ze soba do karety i powiezli do aktorek.
Zlapali rewirowego,
przywiazali plecami do grzbietu niedzwiedzia i wrzucili niedzwiedzia do Mojki.
Niedzwiedz plynie a rewirowy za nim.
£adna musial miec mine ten rewirowy , ma chere!
Ach, to straszne hrabio! Z czego tu sie smiac?
Dolochow zostal zdegradowany na prostego zolnierza,
co do Anatola Kuragina, ojciec jakos to zatuszowal
a syn Bezuchowa odeslany do Moskwy.
Mam nadzieje, ze w Moskwie nikt nie bedzie chcial go przyjmowac
Ja odmowilam stanowczo!
Mam corki.
A przecie, ma chere, to wspanialy figiel.
Wyobrazam sobie, jak pyszna mine mial rewirowy!
Monsieur Pierre.
A tus mi! Solenizantka, ma chere solenizantka!
Rozpieszczasz ja, Elie.
Dzien dobry, moja droga? Winszuje ci!
- Urocze dziecko. - Zywe srebro! Ma to po mnie.
Tak, to wspaniale dzieci.
Sonia! Co ci jest?
- Nic, prosze mnie zostawic. - swiat mi niepotrzebny.
Tys jedna dla mnie wszystkim. Dowiode ci.
- Nie lubie kiedy tak mowisz. - No juz nie bede, przebacz Soniu.
Ach, jak to ladnie.
Borys, prosze tu przyjsc.
Musze panu powiedziec pewna rzecz.
Tutaj, tutaj.
Co to za pewna rzecz ?
Pocaluj lalke.
Nie chcesz ?
No to chodz tutaj.
Blizej.
A mnie chcesz pocalowac?
Wszystkiego najlepszego drogiej solenizantce i jej dziatwie.
A ty co, stary grzeszniku przykrzy ci sie w Moskwie?
Co robic kochasiu
Jak tylko te piskleta podrosna, musisz szukac narzeczonych.
No co, moj Kozaku?
Wiem, ze to ziolko dziewucha, ale ja kocham.
He, he kochaneczku! Chodz no tutaj.
Ja i twojemu ojcu prawde mowilam, kiedy tak wypadlo
a tobie to i sam Pan Bog kaze.
Dobry chloptys, nie ma co mowic sobie!
Ojciec na lozu smierci, a ten sie zabawia.
rewirowego sadza wierzchem na niedzwiedzia!
Wstydz sie serdenko, wstydz! Lepiej bys na wojne poszedl.
No, chyba juz pora siadac do stolu?
Manifest o wypowiedzeniu wojny juz sie ukazal.
Sam widzialem go w St. Petersburgu
Dostarczony przez kuriera naczelnego wodza.
Kie licho nas pcha do wojny z Bonapartem?
Utarl juz nosa Austrii. Boje sie zeby to nie byla teraz nasza kolej.
A wenc, panie toprocieju, imperator topsze to we.
Zna pan przyslowie, "Masz dostatek, miej i statek",
.
To do nas bardzo pasuje.
Muszymy sze bicz do ostatnia kropla kref
i umieracz za sfoj cesarz.
I wtedy wszystko bycz topsze.
A filozofowacz jak tylko mo-o-ozna najmniej.
To nasze znane, stare huzary.
A pan co myslisz
mlody huzar?
Zupelnie sie z panem zgadzam.
Jestem przeswiadczony, ze Rosjanie musza umrzec albo zwyciezyc.
Z mlody czlofiek prafdzyfy huzar!
Co wy tam tak halasujecie?
A ty czego walisz w stol? Na kogo sie rozsierdziles?
Pewno myslisz, ze masz przed soba Francuzow?
Mowie prawde.
Wciaz o wojnie. Przecie moj syn idzie, Mario Dmitriewno.
A jam czterech synow w wojsku i sie nie trapie.
Wszystko zalezy od woli Bozej:
Mozna umrzec lezac na przypiecku a na polu walki Bog sie zmiluje.
To prawda.
Czy wiesz, ze poslalem po Pierre'a
i ze hrabia, wskazujac wyraznie na jego portret wzywal go do siebie?
Moj kuzynie, nie przestaje prosic Boga o jedno
o to, by mu okazal milosierdzie
i pozwolil jego pieknej duszy opuscic w spokoju ten...
Tak, tak.
Lecz koniec koncow chodzi o to, iz zeszlej zimy hrabia napisal testament
w ktorym caly majatek oddawal Pierre'owi.
Albo to malo testamentow pisal.
A Pierre'owi nic nie mogl zapisac. Pierre jest nieslubny.
Alez droga Katish,
To jasne jak slonce.
Jesli hrabia napisal do monarchy list
i prosil o zezwolenie na adopcje Pierre'a
Pierre zostanie hrabia Bezuchowem.
A zgodnie z testamentem, on dostanie wszystko.
Mama prosila poprosic pana do tanca.
Boje sie poplatac figury.
Ale jesli zechcesz byc moja nauczycielka...
Siemion! A znasz Danile Kupora?
Prosze patrzec na pape!
Dobroczycca nasz! Orzel!
Modlmy sie do Pana!
Panie, miej litosc!
Panie Wszechmocny!
ojcze naszego Pana, Jezusa Chrystusa
wyciagnij swa dlon
do swojego slugi Kirila.
Modlimy sie do Ciebie i blagamy, o uwolnienie duszy
slugi Twojego Kirila od wszelkich wiezow.
Przebacz wszystkie grzechy,
i Tobie chwale oddajemy teraz i zawsze na wieki wiekow.
Amen!
O Panie, miej litosc! O Panie, miej litosc!
Moze hrabia mnie nie wzywal, lepiej pojde do siebie.
Moj przyjacielu, Cierpie nie mniej niz ty. Badz mezczyzna.
Ludzkie zycie ma swoje granice, ktore nie moga zostac przekroczone.
Nigdy nie bylo przypadku, aby ktos przezyl trzy wylewy.
Co za zelazne zdrowie on mial! Kto odziedziczy to wszystko,
nie bedzie zebral.
Odwagi. Poslal po ciebie, to dobrze.
Wody?
Pierre?
Czy wezwac ksiecia Wasilija?
Jasnie pan chce sie przewrocic na drugi boczek.
For I am in trouble, and receive Thou my soul and deliver it.
Wy ktorzy jestescie moimi krewnymi,
i wy moi bracia w duchu,
moi przyjaciele i bliscy towarzysze,
placzcie........
za mnie, odchodze od was.
Mowie,niech pani pusci!
Biore wszystko na siebie. Nie wiesz, co robisz.
- Wstretna kobieta. - Puszczaj!
Co wy tu wyprawiacie? On umiera, a wy zostawiacie mnie sama!
No, teraz ciesz sie pan. Na to czekales.
Ach, przyjacielu.
Jakze my grzeszymy, jakze oszukujemy.
A na co to wszystko?
Idzie mi szosty krzyzyk, przyjacielu...
Wszystko konczy smierc.
smierc jest straszna.
Juz odszedl.
Chodzmy, odprowadze pana.
Prosze starac sie plakac. Nic tak nie przynosi ulgi jak lzy.
Ale Bog doda panu sil.
Jest pan mlody i, jak sie spodziewam posiadasz
ogromna fortune.
Od czasu kiedy za Pawla I zostal zeslany na wies,
General en chef, Ksiaze Mikolaj Andriejewicz Bolkonski,
przezwany w towarzystwie "Krolem Prus",
nie opuszczal swych £ysych Gor
mieszkajac wraz z corka ksiezniczka Maria.
Zdrowas? No to siadaj.
Na jutro...
Poczekaj no, masz list.
- Od Heloizy? - Tak, od Julie.
Jeszcze dwa listy przepuszcze, ale trzeci przeczytam.
Obawiam sie, ze za duzo bzdur wypisujecie.
- Ojcze, prosze nawet i ten przeczytac. - Trzeci, powiedzialem, ze trzeci!
Wiec moja panno...
te trojkaty sa podobne.
zauwaz laskawie ze kat ABC...
Porzadku dnia na £ysych Gorach nie moze zaklocic
nawet pozegnanie sie z synem.
Jakze go w tym calego poznaje...
Coz za madry czlowiek, twoj ojciec.
Pewno, dlatego tak sie go boje.
Siadajcie, siadajcie!
Michale Iwanowiczu, prosze siadac!
Trzeba chodzic, jak najwiecej chodzic, ile sie da
On cie ocali wbrew twojej woli, ulituje sie nad toba
i przywiedzie cie do siebie,
bo w Nim jedynym jest prawda i ukojenie.
Badz tak dobry, Andre, dla mnie...
- Wyjezdzasz? - Przyszedlem sie pozegnac.
Pocaluj tutaj.
Dziekuje ci, dziekuje!
Za co mi, ojcze dziekujesz?
Za to, ze nie zwlekasz, ze nie trzymasz sie babskiej kiecki.
Sluzba przede wszystkim. Dziekuje ci, dziekuje.
Jesli masz coc do powiedzenia, mow. Te dwie rzeczy moge robic razem.
O zonie... I tak mi przykro, ze ojca tym obarczam...
Czemu bajesz? Mow, co trzeba.
Kiedy zona bedzie miala rodzic, poslij, ojcze, do Moskwy po akuszera...
Wiem, ze nikt pomoc nie moze, jesli natura nie pomoze.
Zgadzam sie, ze na milion przypadkow tylko jeden bywa nieszczesliwy.
Ale to jej i moje urojenie.
Naopowiadano jej, miala sen, wiec boi sie.
Zrobie to.
Marnie, co?
- Z czym marnie, ojcze? - Zona!
Nie rozumiem.
Ale nie ma rady, kochasiu. One wszystkie takie..
Nie obawiaj sie, nikomu nic nie powiem, a ty sam wiesz.
Coz poczac? Ladna!
Wszystko zrobie. Badz spokojny.
Oddaj ten list Michalowi Illariowiczowi.
Pisze, zeby cie nie trzymal dlugo jako adiutanta.
Paskudna sluzba!
Powiedz mu, ze go pamietam i kocham,
a napisz jak cie przyjal.
Sluz mu, jesli bedzie dobry.
Syn Mikolaja Andrejewicza Bolkonskiego nie bedzie sluzyl z czyjejs laski.
A teraz chodz no tutaj!
Chyba sadzone mi umrzec wczesniej niz tobie.
Wiedz, to sa moje zapiski; pamietaj po mojej smierci przekazac je monarsze.
A teraz tu list zastawny i pismo: nagroda dla tego,
kto napisze historie wojen Suworowa.
Wyslac do Akademii.
A tu moje zapiski,
czytaj, a bedzie to z korzyscia dla ciebie.
Wszystko spelnie, ojcze.
A teraz zegnaj!
Pamietaj o jednym, ksiaze Andrzeju
jesli cie zabija, dla mnie starego, bedzie to bol...
A jesli sie dowiem, zes sie zachowal, nie jak przystalo na syna Mikolaja Bolkonskiego,
bedzie mi wstyd!
Tego moglbys mi, ojcze nie mowic.
Chcialem jeszcze ojczulka prosic.
Jesli polegne i jesli bede mial syna,
niech go ojciec nie puszcza od siebie,
niech sie tutaj wychowa. Prosze.
Nie oddawac zonie?
Pozegnalismy sie. Ruszaj.
Ruszaj!
Rosyjska armia w sile 50,000 tysiecy zolnierzy pod komenda Kutuzowa,
wymaszerowala do Austrii,
aby polaczyc sie z sojusznicza armia austriacka Generala Macka
i razem podjac wspolna akcje przeciw Napoleonowi.
A toz gadali, ze Kutuzow slepy na jedno oko!
A bo nie! W rzeczy samej slepy!
Nie, bratku...Lepsze oko ma od ciebie. Buty, onuce - wszystko obejrzal...
Jak co, bratku spojrzy na nogi... No! pomyslalem sobie.
Zeby choc postoj zrobili, bo jeszcze z 5 mil bedziemy sie wlekli bez jadla.
Tak, tak blogo bylo, jak Niemcy dawali podwody. Jedziesz, od razu widac, zes znaczny!
Tam to jakby Polak byl, jeszcze wszystko nalezace do rosyjskiej korony. A teraz, bracie, rdzenne Niemce.
Piesniarze, naprzod!
Ach, wy sieni, moje sieni!
Sieni moje nowe.....
...
Wypuszcze sokola z prawego rekawa....
Lec sokole.......
...
I wysoko i daleko Do rodzinnych stron,
Do mojego miasta!
Dzien dobry!
Niech zyja Austriacy! Niech zyja Rosjanie!
Niech zyje caly swiat!
No i coz, ksiaze?
Kazano mi ulozyc notatke, czemu nie idziemy do przodu.
A po co? Nie ma wiesci od Macka?
Gdyby bylo prawda, ze zostal rozbity,
przyszlaby wiadomosc.
Prawdopodobnie.
General en chef Kutuzow.
General en chef jest zajety. Kogo mam zapowiedziec?
General Kutuzov jest zajety!
Widzi pan nieszczesliwego Macka.
- Cos ty taki ponury? - Nie ma sie z czego cieszyc.
Ida! Usuncie sie prosze, z przejscia!
Mam honor pogratulowac, przybyl general Mack
calkiem zdrow, tylko troszke tutaj mala kontuzja.
Jesli pan chcesz byc blaznem,
to ja nie moge w tym przeszkadzac,
ale oswiadczam,
ze skoro jeszcze raz osmielisz sie blaznowac w mojej obecnosci,
to naucze pana, jak sie nalezy zachowywac!
- Coz, ja mu tylko gratulowalem. - Ja z panem nie zartuje!
Alez, co tobie, braciszku ?
Zrozumze: albo jestesmy oficerami, ktorzy sluzac Carowi i ojczyznie,
ciesza sie ze wspolnego sukcesu i trapia wspolnym niepowodzeniem,
albosmy lokaje, ktorym nic do panskich interesow.
Czterdziesci tysiecy ludzi zginelo, sojusznicza armia zostala rozbita,
a pan wykorzystuje to dla dowcipu.
Smarkacze tylko moga sie tak zabawiac.
Czyz nie cudowni sa ci Gastonczycy?
Jada i biora most.
Teraz sa z cala armia po drugiej stronie Dunaju i kieruja sie na nas i na was.
Ale skoro przeszli przez most, to znaczy,
ze armia jest zgubiona, zostanie odcieta!
Na tym polega cala sztuka.
Czekaj, mam pewne plany co do ciebie tego wieczora.
Cudowna, nieprawdaz?
Szczesliwym bedzie mezczyzna, ktory ja zdobedzie.
Z nia, najnedzniejszy maz automatycznie zdobedzie
wysoka pozycje w towarzystwie, nie sadzisz?
- Chcialem znac twoje zdanie. - Tak, tak jest piekna.
No, to zegnaj ksiaze.
Chrystus z toba.
Blogoslawie cie na wielkie dzielo.
Siadaj ze mna.
Prosze mi pozwolic zostac przy oddziale ksiecia Bagrationa.
Siadaj. Mnie samemu potrzeba dobrych oficerow.
Mnie samemu.
Mam jeszcze wiele przed soba, wiele.
Jesli z jego oddzialu jutro powroci dziesiata czesc,
bede Bogu dziekowal.
Dlatego wlasnie prosze odeslac mnie do tego oddzialu.
Bagration musial z 4,000 glodnych i zmordowanych zolnierzy
powstrzymywac przez cala dobe armie nieprzyjacielska.
Ten rozejm to jedyny sposob zyskania na czasie
i przeprowadzenie taborow i bagazy
poza zasieg wojsk francuskich, liczniejszych trzykrotnie.
Do czego, to podobne? Przecie nie wolno sie tak oddalac!
A pan panie sztabskapitanie.
No i jak panu nie wstyd, kapitanie Tuszynn.
Jako oficer, powinienes dawac przyklad, a jestes bez butow.
Zatrabi na alarm i slicznie
pan bedziesz wygladal bez butow!
Panowie, na swoje miejsca. Wszyscy!
Zolnierze powiadaja: na bosaka poreczniej.
Prosze sie zabierac.
Im blizej bylo tej specjalnej chwili,
dla ktorej wykonano tyle pracy i wysilku,
dla ktorej zolnierze byli szkoleni przez 15 lat,
zostawiajac domy i rodziny,
a chlopi zmieniali sie w wojownikow,
dla ktorej 80,000 ludzi zylo w polu, bez zon i dzieci,
bez zadnego zycia osobistego,
przebywajac dziwny, nieznany kraj.
Zyli na polach, drogach, w lesie,
zaniedbujac wszystkie laskawosci
zwyklego zycia.
Dla nich wszystkich, droga byla szlakiem do ich rodzin,
przyjemnosci lub pracy,
ale droga wymijania lub atakowania,
dom to nie ognisko domowe, ale miejscem zasadzki,
ludzie nie byli ich bracmi,
ale narzedziami i koniecznymi ofiarami smierci.
Nie, kochasiu. Powiadam, ze gdyby mozna bylo wiedziec
co bedzie po smierci,
to i smierci nikt z nas nie balby sie.
Tak, tak kochasiu.
Boisz sie czy nie boisz, wszystko jedno, i tak cie nie minie.
A przecie sie boisz...
Ech, wy, uczeni ludzie
Wy, artylerzysci, dlatego wlasnie jestescie uczeni, ze wszystko
mozecie ze soba wozic - i wodeczke, i przekaske.
A przecie sie boisz.
Boisz sie wlasnie niewiadomego.
Cokolwiek bys mowil, ze dusza pojdzie do nieba...
przecie wiemy, ze nieba nie ma, jeno sama atmosfera.
Tuszyn, poczestujze pan swym zieleniakiem.
Mozna i zieleniaczka...
a przecie gdyby tak zycie przyszlo pojac...
Zaczelo sie! Wiec tak!
Strasznie, ale i wesolo!
Zaczelo sie! Wiec tak!
Dodaj jeszcze dwie linie, bedzie w sam raz. Rznij, Miedwiediew!
Schsengraben plonie!
Wasza wielmoznosc, prosze sie wycofac.
Czys pan zwariowal?
Nie widzi pan co sie dzieje?
Francuzi!
Wspaniali zolnierze.
Lewa, lewa...
Lewa, lewa..
Lewa, lewa...
Blizej!
Batalion, stop!
Down knapsacks!
Z Bogiem, chlopcy!
Coz to? Dlaczego sie nie posuwam? Upadlem, jestem zabity...
Otoz i ludzie. Pomoga mi.
Co to za ludzie? Czyzby to byli Francuzi?
O Boze, ktorys jest w niebie, przebacz i ochron mnie.
Czyzby do mnie tak biegli?
I po co?
Zabic mnie? A moze i zabija.
Mnie, ktorego wszyscy tak kochaja.
Chyba to cos innego. Niemozliwe zeby mnie chcieli zabic!
O baterii Tuszyna zapomniano.
Oslona, na czyjs rozkaz odeszla w srodku bitwy.
Nieprzyjaciel nie mogl nawet przypuscic takiego zuchwalstwa
cztery dziala bez zadnej oslony.
Przeciwnie, z energicznego dzialania tej baterii,
wnioskowali, ze tutaj, w centrum, skupily sie glowne sily Rosjan.
- Cofac sie wszyscy! - Cofac!
- Co wasza wielmoznosc rozkaze? - Nic. Granat...
Ognia!
Ano, mateczko Matwiewna, nie zawiedz nas!
Widzisz go, znowu dyszy.
Kapitanie Tuszyn! Kapitanie!
Czys pan zwariowal? Juz dwa razy kazano sie panu wycofac, a pan...
Ja nic... Ja...
Cofac sie! Wszyscy!
Wasza ekselencjo, oto dwa trofea.
Wzialem do niewoli oficera, cala rota moze poswiadczyc!
Dobrze, dobrze.
Prosze nie zapomniec ekselencjo, Jestem Dolochow, zdegradowany do szeregowca.
Rana bagnetem! A ja zostalem w szeregu!
Prosze zapamietac, ekselencjo!
Kapitanie Tuszyn, rozkazano sie panu wycofac.
No, do widzenia
Do widzenia, kochasiu. Zegnaj, serce, zegnaj, kochasiu..
Kapitanie na milosc boska, jestem kontuzjowany w reke.
Na milosc boska, nie moge isc! Na milosc boska, kaz mnie pan zabrac!
Zabierzcie, zabierzcie.
Te, wujek. Podloz plaszcz.
Siadaj.
Trzydziesci piec tysiecy ludzi z armii Kutuzowa
zostalo ocalonych.
Nazajutrz Francuzi nie powtorzyli ataku
i resztki oddzialu Bagrationa polaczyly sie z armia Kutuzowa.
- Boli? - Wytnijcie to, na milosc Boska.
Duzo kalek, jak na jeden dzien walki.
Wasza wielmoznosc do generala. Staneli w tej chalupie.
Wszystkim dziekuje, panowie!
W jaki sposob porzucono dzialo?
Nie wiem, wasza ekselencjo.
Ludzi nie bylo, wasza ekselencjo.
Mogles pan wziac z oslony.
Ze oslony nie bylo, tego Tuszyn nie powiedzial,
choc to byla szczera prawda.
Bal sie pograzyc w ten sposob innego dowodce.
Wasza ekselencjo!
Raczyl mnie ksiaze poslac do baterii kapitana Tuszyna.
Znalazlem tam dwie trzecie ludzi zabitych, konie zabite,
dwa dziala potrzaskane, a zadnej oslony.
Jesli wasza ekselencja pozwoli mi wyrazic swe zdanie
to sukces dzisiejszy zawdzieczamy przede wszystkim dzialaniu tej baterii
oraz bohaterskiej postawie kapitana Tuszyna i jego ludzi.
Kapitanie Tuszyn, moze pan odejsc.
Dziekuje, serdenko, wybawiles mnie.
Bardzo dziekuje.
Wczoraj na posiedzeniu Rady Stanu,
nasz nowy general-gubernator, Sergiusz Kuzmicz,
odczytal reskrypt cesarza Aleksandra, ktory cesarz pisal z armii.
Reskrypt zaczynal sie tymi slowami:
"Sergiuszu Kuzmiczu, ze wszystkich stron dochodza mnie wiesci..."
Wiec nie doszlo dalej niz do "Sergiuszu Kuzmiczu"?
Tak, tak, ani o wlos.
.
"Sergiuszu Kuzmiczu..." Ze wszystkich stron, "Sergiuszu Kuzmiczu.."
Tak, tak, wszystko idzie dobrze.
Kilka razy zabieral sie do reskryptu,
ale zaledwie przeczytal "Sergiuszu", pochlipywania,
"Kuzmiczu", lzy,
i "ze wszystkich stron" zagluszaja szlochania.
Wtedy zaczyna od nowa...
Przecie musze ja wreszcie zrozumiec,
i zdac sobie sprawe, kim ona jest.
Czy przedtem sie mylilem? Czy myle sie obecnie?
Nie, ona nie jest glupia. Nie, to wspaniala dziewczyna.
Czy zadowolona jest pani z dzisiejszego wieczoru?
Tak, te imieniny nalezaly do najmilszych.
Jest juz calkiem pozno, Ja...
Wiec, Helen?
"Sergiuszu Kuzmiczu, ze wszystkich..."
Oczywiscie, to swietna partia, ale szczescie...
Malzenstwa sa zwiazane w niebie.
"Sergiuszu Kuzmiczu..."
O co chodzi w tej anegdocie? Chyba nie zrozumialem.
Ja chyba tez.
Aline, zobacz co oni robia.
Ciagle to samo.
Chwala Bogu. Zona mi wszystko powiedziala.
Helen, moja kochana!
Jestem bardzo szczesliwy.
Kochalem twego ojca...
Ona ci bedzie dobra zona.
Niechze was Bog blogoslawi!
Ksiezno, chodzze tutaj!
Moje dziecko, niech Bog cie blogoslawi.
Helen.
Ach, prosze zdjac te... jak je tam...
Teraz juz za pozno, wszystko skonczone;
zreszta kocham ja.
Bitwa pod Austerlitz zwana byla wtedy
"Bitwa trzech cesarzy".
Cesarze Rosji i Austrii odbywali przeglad sojuszniczych armii.
Co zrobimy, jesli Napoleon sam zaatakuje?
To nieprawdopodobne.
Panowie, dyspozycja na jutro, a raczej na dzisiaj,
bo to juz pierwsza,
nie moze byc zmieniona.
Slyszeliscie ja panowie i wszyscy spelnimy nasz obowiazek.
Zas przed bitwa nie ma nic wazniejszego... jak wyspac sie porzadnie.
Tak, jutro, jutro!
Jutro, przeczuwam to, po raz pierwszy
wypadnie mni pokazac wreszcie to, na co mnie stac.
Michale £arionowiczu, co sadzi pan o jutrzejszej bitwie?
Sadze, ze bitwa bedzie przegrana.
Powiedzialem to hrabiemu Tolstojowi i prosilem, zeby powtorzyl monarsze.
Chce zwyciestwa.
Pragne slawy, pragne byc znany ludziom.
Przeciez nie jestem winien, ze tego chce, po to tylko zyje.
Tak, tylko po to!
Nigdy nikomu tego nie powiem. Ale coz mam poczac?
smierc, rany, utrata rodziny - nic mnie nie przestrasza.
Wszystkich ich oddam teraz za chwile slawy, triumfu nad ludzmi,
za milosc ludzi do mnie, ludzi, ktorych nie znam i nie bede znac.
A jesli tam nie ma nic oprocz smierci?
Coz, jesli bede musial,
I should do that as well as anyone.
Wasza wysokosc, rozkazy zostaly wykonane.
Co oni robia?
Dzien dobry, wasza wysokosc!
Uwaga!
Michale £arionowiczu, czemu nie zaczynacie?
Wyczekuje, najjasniejszy panie. Nie wszystkie kolumny jeszcze sie zebraly.
Michale £arionowiczu, nie jestesmy na rewii,
gdzie nie zaczyna sie, nim nie przybeda wszystkie pulki.
Wlasnie dlatego nie zaczynam, najjasniejszy panie
ze nie jestesmy na Carycynym Polu.
Zreszta, jesli rozkazesz, najjasniejszy panie...
O piatej wieczorem,
bitwa byla przegrana na wszystkich punktach.
- To nieprzyjaciel. - Nie!
Patrzcie!
Zatrzymac sie! Gdzie idziecie?
Ksiaze ranny?
Rana nie tutaj, ale tam! Zatrzymajcie ich!
Bolkonski, coz to jest?
Chlopcy, naprzod!
Jak cicho, spokojnie,
uroczyscie.
Calkiem odmiennie, niz kiedym biegl, mysmy krzyczeli i walczyli.
Jak moglem nie widziec przedtem tego wysokiego nieba?
I jaki jestem szczesliwy, zem je wreszcie poznal!
Tak, wszystko proznosc, wszystko klamstwo poza tym nieskonczonym niebem.
Nic nie ma, nic - poza nim.
Ale i tego nawet nie ma, nie ma nic,
poza cisza i uspokojeniem.
I chwala Bogu!
To piekna smierc.
KONIEC CZESCI PIERWSZEJ
CZESC DRUGA
Denisow! Jestesmy w domu!
Nikoluszka...
...swiece! Herbaty! A ja nie wiedzialem... Nikoluszka, moj drogi!
A mnie?
Wasilij Denisow. Przyjaciel panskiego syna.
Prosze bardzo.
Znam, znam. Nikoluszka pisal...
Natasza, Wiera, to Denisow.
Milo nam pana poznac.
Ach, jak dobrze, jak wspaniale!
Ksiezniczka Maria!
Andrzej?
Otrzymalem wiadomosc.Nie ma go w liczbie jencow, nie ma w liczbie zabitych.
Kutuzow pisze... ze zabity.
Mon pere. Nie odwracaj sie ode mnie. Bedziemy plakac razem.
lajdaki! Hultaje!
Zgubic armie, zgubic ludzi! Za co?
Idz, idz, powiedz Lizie.
Ojcze, prosze mi powiedziec jak to sie stalo?
Idz, idz,
zabity w bitwie, w ktorej
poprowadzono na rzez najlepszych ludzi Rosji i jej chlube.
Ksiezniczko Mario, prosze isc. Idz i powiedz Lizie. Ja tez przyjde.
Marie, daj no tu swoja reke.
Tu, tu, slyszysz?
Jest mi tak dziwnie.
I wiesz, Marie, bede go bardzo kochala.
Co ci jest, Masza?
Nic.
Zrobilo mi sie tak smutno... z powodu Andrzeja.
Czy przyszlo cos od Andrzeja?
Nie, wiesz, ze na wiadomosc jeszcze za wczesnie.
lecz mon pere niepokoi sie i jest mi strasznie.
A wiec nic?
Nic.
Mitinka, jedzze na wies.
i kaz natychmiast ogrodnikowi Maksymkowi, by zarzadzil tloke.
Zebym do piatku mia tu dwiescie donic.
Poza tym bedziemy potrzebowac piesniarzy, truskawki i ananasy.
Prosze sie nie martwic, hrabio. Mlody Bezuchow przyjechal.
Teraz dostaniemy wszystko z jego oranzerii.
Ksiezno, powiedz Bezuchowowi, aby przybyl na obiad. Zapisze go.
- Jak on tam z zona ? - Ach, przyjacielu, on jest bardzo nieszczesliwy.
I ten mlody Bezuchow, taka wzniosla, niebianska dusza.
Bede starala sie udzielic mu pociechy.
Ale coz sie stalo?
Dolochow, syn Marii Iwanowny, podobno skompromitowal ja doszczetnie.
Pierre go przyjal, zaprosil do swego domu w Petersburgu...
Ona tu ptzyjechala, a tamten szalawila za nia.
Powiadaja, ze Pierre jest wprost przybity cierpieniem.
Mimo wszystko powiedz mu, aby przyjechal do klubu.
Rozerwie sie. Bedzie bankiet jak sie patrzy.
Coz to? Czy pan nie slyszy?
Zdrowie najjasniejszego pana!
A ja pana jakos nie poznalem.
Czemu nie odnawiasz znajomosci?
Bog z nim, to glupiec.
Zdrowie bohatera naszej ostatniej kampanii,
ksiecia Piotra Iwanowicza Bagriationa! Bagration!
Uwienczony laurami i slawa za swoje heroiczne czyny,
Duma Rosji....
Los przywiodl cie do nas!
Po walce znajdz spokoj w naszym towarzystwie.
Slyszelismy wiele razy o
twojej odwadze i walecznosci.
To przyjemnosc tak podniosla dla calej Moskwy.
Po walce znajdz spokoj w naszym towarzystwie
No, teraz zdrowie pieknych kobiet
Nie widzisz zbyt dobrze przez swoje okulary.
Romans twojej zony z Dolochowem nie jest tajemnica dla nikogo oprocz ciebie.
Nie widzisz zbyt dobrze przez swoje okulary..
Romans twojej zony z Dolochowem nie jest tajemnica dla nikogo oprocz ciebie.
Zdrowie pieknych pan, Pietia, i ich kochankow.
Nie widzisz zbyt dobrze przez swoje okulary.
Romans twojej zony z Dolochowem nie jest tajemnica dla nikogo oprocz ciebie.
Nie waz sie pan brac!
Nie dam!
Jestes pan...jestes lajdakiem!
Wyzywam pana!
Byc moze, ja bym tez tak samo zrobil na jego miejscu.
Nawet na pewno zrobilbym tak samo.
Coz wiec ten pojedynek, to zabojstwo.
Odejsc stad, uciec, zaszyc sie gdziekolwiek!
W tak waznej chwili dla pana, hrabio
Nie wypelnilbym swego obowiazku gdybym nie powiedzial panu calej prawdy.
Sadze, iz sprawa ta nie ma dostatecznych podstaw
i niewarta jest, aby o nia przelac krew.
Nie miales racji, hrabio, wybuchnales gniewem.
Ach, tak, strasznie glupio...
Pozwoli pan, abym wyrazil panskie ubolewanie,
i jestem pewny, ze nasi przeciwnicy zgodza sie przyjac wyjasnienia.
- Pozwol mi pan przeprowadzic pertraktacje... - Nie, o czym tu pertraktowac.
Wszystko jedno.
Wiec gotowe?
- Ale moze moglibysmy... - Zadnych przeprosin!
Prosze mi tylko powiedziec, jak tu isc i gdzie strzelac?
Co
Wiec tak, przeciez wiem, tylko zapomnialem.
- Zaczynamy? - No coz.
Poniewaz przeciwnicy odmowili pojednania, zechciejcie panowie zaczynac.
Po slowie "trzy" zaczynajcie podchodzic.
Raz, dwa...
Trzy!
N...nie! Nie, nie skonczone.
Do bariery!
Zakryj sie pan!
Chybilem!
Glupio..glupio...
smierc. Klamstwo!
Tak glupio. smierc i klamstwa.
No coz? Jak sie czujesz?
Ja to nic, ale ja zabilem, zabilem...
Ona tego nie zniesie.
Kto?
Moja matka.
Moj aniol, moj ubostwiany aniol, matka.
Ku swojemu wielkiemu zdziwieniu Rostow
ze ten awanturnik, zabijaka,
mieszkal w Moskwie ze staruszka matka i garbata siostra
i byl najckliwszym synem i bratem.
A to co znowu?
Pytam sie, cos ty narobil?
Ja? Coz ja?
Tez mi sie znalazl rycerz! Prosze odpowiedziec, co to za pojedynek?
Czego chciales dowiesc?
Skro ty nie odpowiadasz, to ja ci powiem.
Wierzysz wszystkiemu, cokolwiek ci powiedza.
Powiedzieli ci, ze Dolochow to moj kochanek i tys uwierzyl.
Ale coz ty tym dowiodles? Czego dowiodles tym pojedynkiem?
Tego, ze jestes glupcem? Co przecie wszyscy wiedzieli.
Dp czego to prowadzi? Do tego, aby zrobic mnie posmiewiskiem calej Moskwy.
Do tego, aby kazdy wiedzial
ze po pijanemu, w zapamietaniu wyzwales na pojedynek czlowieka
o ktorego jestes bezpodstawnie zazdrosny.
a ktory przewyzsza ciebie pod kazdym wzgledem... is a better man than you are.
I dlaczego uwierzyles, ze on jest moim kochankiem?
Dlatego, ze lubie jego towarzystwo?
Gdybys ty byl przyjemniejszy i madrzejszy, wolalabym twoje.
Nie mow do mnie... Blagam.
A czemuz nie mam mowic?
Powiem smialo, ze rzadko ktora zona
przy takim mezu jak ty nie wzielaby sobie kochankow.
Ale ja tego nie zrobilam.
Najlepiej gdy sie rozstaniemy.
Separate? Only on the condition that you give me a fortune.
Rozstac sie? Mial tez czym przestraszyc!
Ja cie zabije!
Precz
Tichon!
Idz na gore do Marii Bogdanownej i powiedz jej:
"Ksiaze rozkazal zapytac "Co tam"
I wracaj powiedziec, co ona powiedziala.
Zamelduj ksieciu, ze porod sie zaczal.
Wedlug przesadu,
im mniej ludzi wie o cierpieniach rodzacej
tym mniej ona cierpi.
Wszyscy wiec starali sie udawac nieswiadomosc.
Nikt o tym nie mowil,
ale we wszystkich ludziach widniala jedna jakas wspolna troska,
wzruszenie i poczucie czegos wielkiego
nieogarnionego, co dokonywalo sie w tej chwili.
Jak Bog laskaw, to i dochtora wcale nie trzeba.
Ksiezniczko, preszpektem ktos jedzie.
Z latarniami, chyba doktor...
Chwala Bogu!
Trzeba wyjsc na spotkanie. On nie zna rosyjskiego.
- Jak ksiezniczka? - Bardzo dobrze.
Nie, to nie moze byc. To byloby zbyt nadzwyczajne!
Co za los! Maszo droga!
Kochanie...
Bog jest litosciwy.
Nie zdziwila sie, ze przyjechal.
Nie zrozumiala, ze przyjechal.
Jego przyjazd nie pozostawal w zadnym stosunku do jej cierpien
czy do ulzenia im.
Nie wolno!
Po co przyniesli tam dziecko?
Po co tam dziecko? A moze to urodzilo sie dziecko?
Kocham was wszystkich. Nikomu nie zrobilam nic zlego.
a coscie wy ze mna zrobili?
czemu zrobiliscie to ze mna? I za co?
Nie potrafie ksieciu powiedziec, jak wiele przezylem przez ten czas.
Tak, bardzosmy sie zmienili od tego czasu.
- Jakie sa plany ksiecia? - Moje plany? Coz mowic...
Dlaczego ksiaze nie sluzy w armii?
Po Austerlitz? Nie, dziekuje unizenie.
I nie bede, nawet gdyby Bonaparte
stal tu, pod Smolenskiem.
- Slyszales o pojedynku? - Tak; i przez to przeszedles?
Dziekuje Bogu tylko za to, zem nie zabil tego czlowieka.
Dlaczego? To nawet dobrze zabic zlego psa.
Nie, zabic czlowieka to niedobrze. Niesprawiedliwie.
Dlaczego niesprawiedliwie?
Nie dane jest czlowiekowi sadzic, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe.
Ludzie wiecznie sie myla i beda mylic
i to wlasnie w tym, co uwazaja za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.
Niesprawiedliwe jest to, co jest zle dla drugiego czlowieka.
A kto ci powiedzial, co jest zle dla drugiego czlowieka?
Znam w zyciu tylko dwa prawdziwe nieszczescia:
Wyrzuty sumienia i chorobe.
Szczescie to tylko nieobecnosc tych dwoch nieszczesc.
Zyc dla siebie i unikac tych dwoch rodzajow zla
jest obecnie cala moja madroscia.
Jak mozna zyc tylko dla siebie?
Nie, nie moglbym tak zyc.
W glebi duszy czuje
ze stanowie czesc tej ogromnej, harmonijnej calosci.
Czuje, ze nie tylko nie moge zniknac,
gdyz nic w swiecie nie ginie,
ale ze zawsze bede i zawsze bylem.
Tak, to nauka Herdera. Ale nie to, moj drogi, przekonywa mnie,
lecz zycie i smierc.
Przekonywa to, ze widzisz droga istote,
zwiazana z toba,
wobec ktorej zawiniles i miales nadzieje sie usprawiedliwic,
i oto ta istota cierpi, meczy sie i przestaje istniec...
Dlaczego?
Niemozliwe, zeby nie bylo na to odpowiedzi!
No tak, no tak...
Ja tylko mowie, ze nie dowody przekonywaja mnie,
lecz to, kiedy idziesz reka w reke z czlowiekiem
i nagle czlowiek ten znika...
tam w nieznanym.
Ty zas sam pozostajesz nad przepascia i zagladasz w nia.
I ja zajrzalem.
No tak. Czyz ja nie to samo powiadam!
Trzeba zyc. Trzeba kochac.
Trzeba wierzyc, ze nie tylko teraz zyjemy na tym skrawku ziemi,
alesmy zyli i bedziemy zyc wiecznie tam, we wszystkim.
Jak lekko, jasnie panie.
- Co? - Lekko, jasnie panie.
Co on mowi?
Ach, tak, na pewno o wiosnie.
I wszedzie zielono... tak wczesnie.
I brzoza i czeremcha...
i olcha juz zaczyna. A debow jakos nie widac.
O, jest i dab.
Wiosna...
Milosc...
Szczescie...
Jak sie wam nie uprzykszy ciagle jedno i to samo glupie i bezmyslne zludzenie.
Wciaz to samo, zawsze to samo oszustwo!
Nie ma wiosny, ani slonca, ani szczescia.
I nie wierze w wasze nadzieje i klamstwa.
Tak, ten dab ma racje, po stokroc ma racje.
Niechaj inni, mlodzi, dadza sie zwodzic temu klamstwu,
my juz znamy zycie - nasze zycie jest skonczone.
Musimy przezyc nasze zycia,
nie czyniac krzywdy, nie martwiac sie i nie pragnac niczego.
W zwiazku z opiekunstwem nad dobrami riazanskimi
ksiaze Andrzej musial sie zobaczyc z marszalkiem powiatu,
hrabia Rostowem.
- Tylko raz jeszcze. - Ale kiedy bedziesz spac?
Nie bede spac, nie moge, coz na to poradze!
Ach, jakie to cudne! A teraz spac, i basta.
spij, ale ja nie moge.
Sonia, jak mozna spac!
Popatrz jak cudnie!
Soniu, zbudzze sie!
Przeciez jeszcze nigdy nie bylo tak cudnej nocy.
Ale popatrz jaki ksiezyc!
Ach, jak cudnie!
Chodz tu, moja droga.
No widzisz?
A ja bym kucnela, o tak, objelabym sie pod kolana
mocno, jak najmocniej
trzeba sie wytezyc
i polecialabym. O tak!
Aha, tu w tym lesie, byl dab,
z ktorym sie zgadzalem.
Ale gdzie on?
Przecie to ten sam dab.
Kochalam was wszystkich. Nikomu nie zrobilam krzywdy.
A teraz co mi czynicie?
Musimy zyc. Musimy kochac.
Musimy wierzyc, ze nie tylko zyjemy teraz na tym skrawku ziemi,
ale zylismy i zyc bedziemy wiecznie, we wszystkim.
Nie, w trzydziestym pierwszym roku, zycie sie nie konczy.
Nie dosc tego, ze wiem o wszystkim, co jest we mnie, ale trzeba,
zeby wszyscy o tym wiedzieli:
i Pierre, i ta panienka, ktora chciala wzleciec do nieba.
Trzeba, zeby wszyscy mnie znali,
azebym zyl nie tylko dla siebie.
Zeby sie ono odbijalo na nich.
i zeby oni zyli wraz ze mna!
KONIEC CZESCI PIERWSZEJ